Met de eerste lente-achtige verschijnselen spot je ze al: kleine bloemetjes die kleur geven aan grasvelden, bermen en bosranden. Deze vroege bloeiers noemen we stinzenplanten. Planten met een rijke geschiedenis én een belangrijke rol in de natuur.
Stinzenplanten zijn voorjaarsbloeiende bol, knol en wortelgewassen die eeuwen geleden zijn aangeplant bij buitenplaatsen, landgoederen en oude huizen. Het woord stins is afkomstig uit het Fries en betekent stenen huis. Daarmee wordt verwezen naar de statige woningen waar deze planten vroeger werden geplant om tuinen en parken te verfraaien. In de loop der tijd hebben veel van deze soorten zich zelfstandig verspreid en zijn als het ware verwilderd. Soms bloeien ze zelfs nog op plekken waar het oorspronkelijke huis al lang verdwenen is.
Van grote waarde
Wat stinzenplanten bijzonder maakt, is hun vroege bloei. Vaak verschijnen ze al vanaf februari. Ze houden van het vroege voorjaar, wanneer bomen nog geen blad dragen en er veel licht de bodem bereikt. Bekende voorbeelden zijn sneeuwklokjes, winterakonieten, krokussen, wilde narcissen, lenteklokjes en bosanemonen. Juist doordat ze zo vroeg bloeien, zijn ze van grote waarde voor bijen, hommels en andere insecten die na de winter op zoek zijn naar nectar en stuifmeel.
De oorsprong van veel stinzenplanten ligt in Zuid en Midden Europa. In de zestiende en zeventiende eeuw werden bloembollen en planten meegenomen door handelaren, botanici en welgestelde families. Omdat de omstandigheden hier gunstig bleken, konden veel soorten zich goed handhaven en uitbreiden. Inmiddels worden ze gezien als onderdeel van ons cultuurlandschap.
Voel je ook een kasteelbewoner
Wie zelf wil genieten van stinzenplanten kan ze natuurlijk ook in het najaar in de eigen tuin planten, als een ware kasteelbewoner! Een plek in lichte schaduw of halfzon met een humusrijke, goed doorlatende bodem is ideaal. Het is belangrijk om het blad na de bloei niet direct weg te halen. Door het loof te laten afsterven kan de plant energie opslaan voor het volgende voorjaar. Op die manier komen de bloemen jaar na jaar terug.
Stinzenplanten brengen niet alleen kleur in het vroege seizoen, maar zijn dus ook een link naar het verleden. Ze zijn ieder voorjaar een fijne voorbode van de lente!
Wist je dat:
….er wereldwijd ongeveer 20 verschillende soorten sneeuwklokjes bestaan? De bekendste is Galanthus nivalis (zie afbeelding), maar er zijn nog veel meer varianten met kleine verschillen in bloemvorm, tekening en bloeitijd. Daarnaast bestaan er honderden gekweekte varianten.
..en dat onze vrijwilligers vele honderden bolletjes hebben geplant in de borders bij Landgoed De Haere?! Ook de narcissen beginnen nu hard te groeien. Kom lekker genieten van de lente op het landgoed. Kasteel de Haere is open op vrijdag, zaterdag en zondag! www.kasteeldehaere.nl
