“Waarom laten jullie die dode boom daar zo staan, en kunnen jullie die dode takken daar niet opruimen”? Vragen die ons met regelmaat gesteld worden. Er wordt prijs op gesteld wanneer het bos er ‘netjes’ uitziet. Maar het antwoord is eenvoudig: we laten het expres liggen want een gezegde uit het natuurbeheer is: “dood hout leeft”!
IJssellandschap heeft om de biodiversiteit te bevorderen een actief beleid als het gaat om het laten liggen, of staan van dood hout. Vroeger werd dood hout vaak uit bossen weggehaald. Men dacht dat het gevaarlijk of nutteloos was. Daardoor verdwenen veel soorten die afhankelijk zijn van dood hout.
Tegenwoordig weten we beter: zonder dood hout is een bos minder gezond en minder soortenrijk. Door dood hout te laten liggen of staan, geven we de natuur weer ruimte. Naar schatting is zelfs veertig procent van de totale bosfauna in Nederland gebonden aan dood hout (bron: kenniscentrum insecten). Zo kruipen onder andere 750 keversoorten op en in het vermolmde hout. Ook voor veel mieren, vliegen, wantsen, vlinders is dood hout van levensbelang, net als voor paddenstoelen, mossen en korstmossen. De spechten en andere dieren gebruiken het dode hout dan weer als restaurant, er valt genoeg te halen zoals de eiwitrijke pissebedden. Ook verrijkt het verterende hout de bodemstructuur.
Bij IJssellandschap laten we daarom op steeds meer plekken dood hout liggen of staan, zolang dat veilig kan. Periodiek voeren we controles langs paden, lanen en in parken uit. Dood hout dat de veiligheid in het gevaar brengt wordt uiteraard verwijderd. Ook bomen en takken op wandelpaden worden opgeruimd.
Dood hout is er in veel vormen. Het begint vaak klein, bijvoorbeeld met een dode tak in een levende boom. Daarna kan het zich ontwikkelen tot:
- Staand dood hout: een dode boom die nog overeind staat
- Liggend dood hout: een omgevallen stam of grote tak op de grond
- Dood hout in de boom: afgestorven takken of holtes in een levende boom
- Stervend hout: bomen die langzaam aftakelen
Al deze vormen zijn belangrijk. Ze horen bij verschillende fases van afbraak. En juist die variatie maakt een gebied rijk aan leven. Zo ondersteunen we de biodiversiteit en maken we het landschap sterker en gevarieerder.
@Met dank voor de fotos van Peter Voortman.
